Naar Coimbra, 17 + 2 km, 27°, zonnig

Om 7.30 u vertrokken. Wat rondgekeken in de stad, gisterenavond was ik daarvoor te moe. De camino weer opgepikt: kleine lokale wegen. Onkruid op de speelplaats van het schooltje. Om 8.30 u het halve wijsje van Fatima. Weer riet en bamboe. In Ribeira de Casconha kanaaltjes met stromend water die onder de huizen doorlopen. Colapauze in Cernache. De zon breekt door. Pousada is een residentieel voorstadje van Coimbra. 2018-07-26 08.28.312018-07-26 13.27.08Grotere huizen. De Portugezen houden van rozen en van witte en blauwe agapantussen.

Een onverhard pad. “ Chemin de terre, chemin de foi  … “ Zingen hou ik niet vol bergop. Dennen, hulst en olijfbomen op een open plek. De krekels kunnen het autogeraas niet overstemmen. De autosnelweg is hier vlakbij. We moeten die enkele keren over. Een grindpad over de volgende heuvel. Gele struiken, misschien rolklaver, maar dan een hoge variant.  Geen huizen met azulejos meer. De gevels zijn beschilderd in wit, geel, roze, okergeel. Ik twijfel. Op mijn intuïtie teruggekeerd. Ja, ik was te vroeg afgeslagen. Aan Cruz de Morouços heb je een prachtig zicht over Coimbra en de Rio Mondego. Het is een grote stad , gebouwd tegen een heuvel. De universiteit, symbool van Coimbra, torent er boven uit.2018-07-26 15.06.11

 

2018-07-26 14.30.23

2018-07-27 13.31.38

Gepicknickt op de binnentuin van de albergue in het klooster van Santa Clara-a- Nova uit de 17de eeuw. Hier ligt Santa Isabel begraven ( dezelfde Isabel van Ansião) . Zij was als 12-jarige uitgehuwelijkt aan de Portugese koning Dom Dinis. Hij stoorde zich eraan dat ze geld gaf aan de behoeftigen. Toen hij haar betrapte waren de goudstukken in haar mandje veranderd in rozen !… Ze gaf al haar bezittingen aan de armen toen haar man stierf en trad binnen in het Clarissenklooster Santa Clara-a-Velha dat ze heropgericht had.  Omdat het klooster vaak overstroomde werd er later een nieuw gebouwd hogerop.

Aangekomen om 3.30 u. Er is nog plaats in het pension Larbelo in Coimbra: 25 euro voor 1 persoon, met zijn tweeën betaal je maar  15 euro per persoon. Gedoucht, kleren gewassen, gerust. ‘s Avonds de stad ontdekken zonder doel: heerlijk ontspannend.

2018-07-26 17.30.452018-07-26 18.22.102018-07-26 18.10.07

2018-07-26 18.42.44
De kathedraal

2018-07-26 19.33.21

2018-07-26 19.43.43

2018-07-26 19.25.29Op de Praça do comercio vind ik een restaurantje met een pelgrimsmenu voor 8 euro ( koolsoep, rijst met bruine bomen en stukjes inktvis, witte wijn en thee)… en morgen geen wekker!

Advertenties

Naar Condeixa a Nova, 32,5 km, bewolkt, 25°

Een perzik gegeten. Mijn banaan is  nog te groen. Om 6.10 u vertrokken. Grijze hemel. Over de voetgangerspasserel naast de Ponte Da Cal. Onder een boog van die brug zijn er 2 reservoirs ( nu droog – Rio Nabão , weet je nog? )  In één ervan baadde zich ooit koningin Isabel van Aragon. Elk jaar opnieuw zijn er grote feesten aan de brug om dat te herdenken.

2018-07-25 06.29.07

2018-07-25 07.10.59

Vanaf Ansião is de weg goed aangeduid. Naast de geschilderde pijlen zijn er ook de bekende caminopaaltjes met op een blauwe achtergrond de gestileerde schelp en de pijl in het geel. Ultreia !

7 u. Klokkengelui en  … het wijsje van “ Te Lourdes op de bergen” ! Vandaag op stap door de Serra de  Sico. Naast haar olijfolie staat de streek ook bekend voor haar wijn en haar honing.

Hanengekraai in Netos. De haan is het nationaal symbool van Portugal, alomtegenwoordig in souvenirwinkels. Het gaat om de haan van Barcelos in Noord-Portugal, een legende zoals die van Domingo de la Calzada in Spanje…2018-07-27 14.35.47 Een Santiagoganger werd beschuldigd van zilverdiefstal.  Voor hij opgehangen werd aan de galg, stond hij erop de rechter te zien als laatste wens. Die zat aan een rijk gevulde tafel met een gebraden haan. De pelgrim kondigde aan dat die haan op het ogenblik van de executie zou kraaien om zijn onschuld te bewijzen. Zo geschieddde. De rechter spoedde zich naar de galg, maar het was al te laat. Gelukkig overleefde de gehangene  omdat de knoop het niet gehouden had !!!

Na Freixo hele nieuwe plastic serres voor aardbeien. Ik houd de stokken voor mij uit op een éénmanspaadje tussen wilde peen, haver en  cichorei. Wat verder steekbrem, maar daar is het pad al breder.

Nevelslierten over de groene heuveltoppen.Het pad slingert zich tussen wijngaarden. En klimmen maar… Een ice-tea uit de minimercado in Alvorge. ( ik had het café niet onmiddellijk gezien) . Gerust op een bankje op het dorpsplein. Dat wordt plassen in de vrije natuur !

2018-07-25 10.22.56

2018-07-25 10.15.09

Op de kerk staat er een pijltje naar de albergue in de sala parroquial. De camino valt vandaag grotendeels samen met de GR 26: prachtige paden op en af!Aan de openbare wasplaats tankt een boer water voor zijn serres voor aardbeien en sla. Op de hellingen veel rotsblokken. Ze zijn ongeschikt voor culturen – de olijfboomgaarden en wijngaarden bevinden zich in de dalen. Woeste gronden, wat lage struiken, planten die ik niet ken, kruidige geur. Wel een goede akoestiek hier in de heuvels. Ik hoor het lied van Fatima enkele keren. De laatste regel gaat als volgt (lage) sol (hoge ) sol fa mi  / do re ( lage ) sol mi do.

In Ribeira de Alcalamouque staat er zo’n witgeschilderde molen met een schuine piek. Een recht houten kruis in het gat in het midden van de piek, een schuin kruis in de 2 gaten ervoor en erna. Alle uiteinden van de kruisen zijn verbonden met touwen en die van het schuine kruis nog eens met de punt van de piek. Nog nooit zo’n molen in werking gezien. Roodbruine koeien aan het grazen. Eén melkkoe draagt een bel. Een vrouwtje geeft groenvoer aan haar schapen en haar geit in een dorre wei.

In Rabaçal picknick ik op het terras van café Bonito. Ze hebben een nieuwe albergue en maken er reclame voor: ‘con piscina 10 euro’s’ ! Mijn kaas is op nu. Hij is 3 dagen goed gebleven. Het was vaste, oude kaas: ‘ Sobreiro, queijo curado de vaca, ovelha e cabra’. Meestal kan ik een broodje van het avondmaal meenemen voor ‘s morgens of ‘s middags. Gisteren kocht ik geroosterde broodjes met olijfolie, look en peterselie. Ze wegen niet veel ( 160 g) maar nemen wel veel plaats in. Er komt een oudere pelgrim al puffen aan op het terras. Het is Paul, een Australische priester ( je geeft het hem niet aan). Hij was voor een internationale meeting van ‘ Equipes de France’ in Fátima. De hele week waren ze met  10 000 deelnemers! Geen enkel plaatsje in een hotel of albergue te vinden. Op zaterdag was het congres afgelopen. ( Ik kwam aan op zondag)  Paul leidde de Australische delegatie. Equipes de France doet aan huwelijksbegeleiding voor koppels en gescheiden mensen. Het moet zoiets zijn als ‘ Marriage encounter’.2018-07-25 13.47.37

2018-07-25 14.19.32
De schildpad ligt voorop

Ik vertrek eerst, ik wil meer kilometers doen vandaag. Hij hoeft er enkel nog 4 te stappen tot Zambujal. Hij haalt mij in, ik was de kerk nog binnengegaan en had een berichtje van Roland beluisterd op mijn gsm. Hij glimlacht: “ Ken je het verhaal van de schildpad en de haas?” Ik zal er wat meer vaart achter moeten zetten …

2018-07-25 15.53.52
Liefde op de camino

Ik hoor zingen. Tegenliggers: de Duitser Stefan en de Braziliaanse Edlene. Ze ontmoetten elkaar op de camino francés in 2016 en sindsdien zijn ze onafscheidelijk. Gelukkige, jonge mensen, trekkers, een beetje zoals Johannes. Ik zing “ Tous les matins” voor hen. Hij zingt “ Thank God” . Een mooie ontmoeting.

2018-07-26 08.03.36Om 5 u in Conimbriga. Het is ooit een bloeiende Romeinse stad geweest.De opgravingen zijn te bezichtigen. Nog 2 km afwijken van de jakobsweg om onderdak te zoeken in Condeixa a Nova. Ik logeer in Residencial Ruinas boven een Italiaans restaurant.

De paden: een droom vandaag! Verhard, onverhard, rotspaden, grindpaden, kasseistraatjes in de dorpen. Maar 2 dagen na elkaar meer dan 30 km stappen kruipt toch in de kleren. Morgen slechts 17 km tot  Coimbra. Ik kan al wat langer slapen !

Naar Ansião, 33,5 km, 25 °

Twee yoghurtjes gegeten en het flesje fruitsap opgedronken dat in het meeneemontbijt zat. Om 6.05 u vertrokken. Langs de bombeiros, een dennen-en eucalyptusbos in.

2018-07-24 07.13.48

2018-07-24 06.37.29

Klimmen en de zon doet dat ook! “ ‘k Heb de zon zien klimmen aan de kim ( 2x ) . ‘k Heb de zon zien klimmen, de zon zien klimmen, de zon zien klimmen aan de kim !  ”

En daar gaan we : Lisbalvercazamsantarminfatcax ! ( Lisboa / Alverca do Ribatejo / Azambuja / Santarém / Arneiro das Milhariças / Minde / Fátima / Caxarias ) Het klinkt een beetje Portugees als je de x op het einde uitspreken als ‘sj’.

Carvalhal viert feest volgend weekend. Papieren slingers aan de kerk. Uit de luidsprekers aan de kerktoren weergalmt om het kwartier een wijsje . Telkens komt er een regel bij . Ik hoor het om 7.15 u, 7.30 u en 7.45 u. Jammer, om 8 u ben ik al iets te ver om het duidelijk te horen en er komt net een auto voorbij. ( De onderstreepte noten zijn lang) . ( Lage) sol mi mi re ( hoge) sol / Mi sol sol mi re / / Mi fa fa re mi / Do re re ( lage) sol do // Do mi re do / Do re mi fa re … ???  Zou dat het lied van Fatima zijn ? In mijn rugzak zit de kaars met het plastic kelkje van de kaarsjesprocessie, voorlopig nog ongeschonden. Op dat kelkje stond de 1ste strofe. Vanavond eens controleren op internet!

O ja! Aan Evelyne moet ik ook eens laten weten hoe je in een bos kunt plassen met de rugzak om. ( Evelyne is genezen van borstkanker en stapt nu met haar zoon Anton de camino francès) . Het is een truukje: voeten gespreid, knieën gebogen, handen of ellebogen op de knieën en voorover buigen. De eerste keer ( in 2009 ) dat ik dat probeerde viel ik achterover.  Ondertussen ben ik er al bedreven in !

2018-07-24 08.55.34

Ribeira do  Farriao heeft 2 kerken op hetzelfde kruispunt: een kleine, oude kerk met een sympathieke, roodgeschilderde poort en een grote, witte, moderne kerk.

2018-07-24 09.08.26

2018-07-24 10.24.06

Daarna door een afgebrand bos !!! De eucalyptussen schieten onderaan al uit met brede, zilverkleurige bladeren, sommige al 2 tot 3 m hoog. De dennen herstellen zich niet. Aan hun voet tieren de varens welig. Bij vlagen een houtskoolgeur. Mijn gedachten vallen stil … Langs een kort stuk asfaltweg door het bos staan er nieuwe elektriciteitspalen . Enkele dennen daar zijn verkoold onderaan en hebben toch groene naalden in hun top. Weer een pad in … Oef, een olijfboomgaard. Een man en een vrouw rooien aardappelen … Daarna weer verbrande bomen … Wat akelig, zo’n bosbrand voor de mensen van de omgeving!

Een groene heuvel voor mij! Een bar in Arneiro. Dat wordt een langere colapauze. Wat rusten en in mijn dagboek schrijven …

Verdwaalde regendruppels. ik verdwaal niet dankzij iemand die in zijn voortuin de barbecue aansteekt. “ Au poste électrique, tout de suite à droite. Et puis …  ” roept hij. “ Merci, bon appétit!” Ik ga tot de vierde elektriciteitspaal, geen pijlen. Terug. De vriendelijke Portugees gaat met mij mee, het is inderdaad vlakbij. Er was eens … hééél lang geleden … een gele pijl geschilderd op een olijfboom, maar die is verdwenen met de tijd. 2018-07-24 13.18.14

Et puis: een caminoweggetje bij uitstek: onverhard, tussen gemengd loofbos, met mierenstraten, vlinders, de vele gebruikelijke veldbloemen ( o. a. een fijn geel schermbloempje), langs een uitgedroogde rivier met rotsblokken in de bedding.Wat hogerop: dopheide onder de dennen . Kilometers lang. Alleen gezelschap van de krekels en een eenzame vogel. Genieten …

Picknick op een rotsblok met een gele pijl. Brood, tomaat, kaas en een overheerlijke perzik. Mijn moeder kon zo opscheppen over de sappige perziken van Lourdes. Die van Portugal moeten niet onderdoen, mama! Mijn zonnebril opgezet. De hele morgen al grijze wolken, na 3 u klaart het op.

2018-07-24 14.03.42

2018-07-24 14.54.31

Een breed grindpad langs de magische verdwenen rivier. Wat verder de eeuwige olijfbomen. De olijfolie uit dit gebied, la Serra de Sico, is  een hoogwaardig streekproduct . De olijven worden met de hand geplukt en gearomatiseerd met de kruiden uit de omgeving: tijm, dragon, oregano, salie en laurier. Jammer, een pelgrim kan zich daar niet aan laden.

Klimmen naar Albarrol. Eucalyptusgeur. Goed opletten, er zijn weinig pijlen !!! Ik logeer in Ansião in ‘ Adega Tipica’ voor 25 euro zonder ontbijt. Een beetje aan de dure kant, maar het andere, goedkopere pensionnetje staat te koop … Aangekomen om 4.40 u. Rondgewandeld. De kerkdeur staat open. Mooie azulejos in Moorse stijl en een authentiek Mariabeeld van Fátima. Zo verscheen ze: een mooie, verdrietige dame met een kroon op, een paternoster om de vingers, met blote voeten op een wolkje boven een jonge eik. In de kleine kapel naast het stadhuis zitten rouwenden te wachten .. Ook in Ansião is er een oude schandpaal.

2018-07-24 18.20.12

Vooral over verharde en onverharde paden vandaag. Heel speciaal in het afgebrande bos, zalig eenzaam langs de magische verdwenen rivier. In Ansião loopt er een rivier, de Rio Nabão zonder water. Volgens de hotelbaas inderdaad de zelfde rivier. In de winter is er wel water, maar dat duurt niet lang. Lekker gegeten: soep, stoverij met frieten en rijst in paprikasaus, chocolademousse en een 0,5 l rode wijn ( veel te veel voor mij!). ‘s Avonds nog geld afgehaald. De rouwenden zitten nog in de kapel. Hun geliefde man / vader ligt er opgebaard! Mensen komen en gaan om hun deelneming te betuigen…

Naar Caxarias, 23 km, 27°

2018-07-22 21.45.402018-07-23 09.21.26Gisteren warme kleren nodig gehad.Het koelt hier goed af. De basiliek stralend verlicht. Eerst een rozenhoedje, voorgebeden in vele talen ( ook het Nederlands). Bij het Ave Maria gaan alle kaarsen omhoog. Blij meezingen : Ave, Ave, Ave Maria! Ave, Ave, Ave Maria! Daar hoef je geen Portugees voor te kennen …

Om 7.15 u vertrokken. Al mijn hebben en houden uitgestald op het terras van het chaletje waar we met 3 dames of meisjes slapen voor een donativo. Ik heb ze niet gezien. Ze waren later toegekomen gisterenavond en nu slapen ze nog. Rugzak ingepakt. Vanaf nu zijn er pijlen in 2 richtingen: de blauwe naar Fátima in één richting en de gele naar Santiago in de andere. Veel lokale asfaltwegen vandaag. Niet zeuren , ik weet het vooraf. De bermen lijken wel ingezaaide bloemenweiden met het blauwe accent van wilde cichorei. Sterke plant! Ik draag de herinnering mee aan de puurheid van Fatima, soberder en witter dan Lourdes.

Fontainhas de Serra voorbijgestapt. Een afslag gemist. Mijn batterijen zijn te goed opgeladen in Fátima! Een behulpzame automobilist die Frans kent wijst me de weg. Langs een autoweg stappen heeft ook zo zijn voordelen!

De groene heuvels in. Klimmen en dalen. Landelijke geluiden: vogels, een kettingzaag. De weg naar binnen. 2018-07-23 13.58.22O-L-V had de herderskinderen gevraagd om elke dag een rozenhoedje te bidden voor de vrede. En ook of ze bereid waren pijn te lijden om te boeten voor de zondaars. De onschuldige kinderen zeiden volmondig ‘ ja’. Dat zie ik niet  gebeuren in onze tijden! We leven in de fantastische wereld van Facebook. Zonde, daar halen we onze schouders voor op maar … we begaan allemaal fouten, ja toch ?

Picknickbanken in een dennenbos voor Gondemaria. Ik ga liever op café! De dorpen zijn hier gegroepeerd tot ‘ freguesias’ en die weer tot ‘ concelhos’. Allebei hebben ze een rechtstreeks verkozen burgemeester. Dat is niet zo op de hogere aministratieve niveaus: distritos en regiãos. Een bedrijvig stadje Gondemaria. Houtgeur. Een zagerij. Draaien en keren, maar ik let beter op . Fleurige voortuintjes. Waar ik kan, ruik ik aan een roos.

2018-07-24 10.43.45

2018-07-23 11.58.57

Olijfboomgaarden aan weerszijden van het pad. Er hangen al kleine vruchten aan de bomen. Ook wijngaarden hier. Door het dorp Boieiro. In de moestuinen: kolen en boontjes ( struik-en staakbonen).

Picknick in een dennenbos. Onderbegroeiing: bloeiend heidekruid en varens.  Ik zoek een plekje zonder mieren. Onvermoeibare krekels. Afdalen tussen eucalyptussen. Even verder een azulejosbank aan een beekje. Zou comfortabeler geweest zijn voor de picknick.

Twee dorpjes: Carcavelos de Cima en Carcavelos de Baixo. Betekent: klimmen en dalen en jawel … weer klimmen. De ellebogen hoog houden voor wat afkoeling. Onderdak gevonden in Bar Manalvo aan het station van Caxarias. Aangekomen om 3.15 u. Voor 20 euro gelogeerd met ontbijt inbegrepen. Dat wordt een lunchpakket , want ik wil graag om 6 u vertrekken ( 32 km op het programma! Ook als is het frisser in Portugal dan in België, toch is de grote middaghitte  te vermijden. ) Pelgrimsmenu voor 8 euro: zalm met kool, droge, witte boontjes en broodkruim ( miga’s).

Naar Fátima, 15,9 km, 27°

Om 7 u vertrokken. Fris. Nog wolken rond de heuveltoppen. De pijltjesschilders hebben hun enthousiasme hier kunnen botvieren. Op 1 elektriciteitspaal tel ik er 9.

2018-07-22 08.33.59

2018-07-22 10.10.09

 

In Covão do Coelho luiden de klokken de Europese hymne ‘ Ode an die Freude ‘ van Beethoven. Het rotspad loopt tussen de windturbines. Ik kan ze amper ontwaren in de wolken. Horen wel, ik dacht eerst aan het gedaver van een trein of het geraas van een vliegtuig.

Dag zon die tussen de wolken komt piepen! In Giesteira is er geen café.  Zonnebril opgezet. Ik ben helemaal alleen, een dipje. Enkel 4 Portugezen ontmoet, zonder bagage, in een fluohesje. Hè ! Gezangen zweven tussen de eucalyptussen. Klokkengelui … Kan dat ? Nog 7 km naar Fátima !?!

De laatste 2 km langs de autoweg. Geen gezangen hier, alleen verkeer. Gelukkig niet te druk. Een immense parking over. Om 11.45 u aangekomen. Het pelgrimsverblijf São Bento Labre ligt achter het heiligdom . Een zee van ruimte hier. De internationale mis in open lucht is bezig. De gezangen worden door grote luidsprekers versterkt ( vandaar!) en er zijn ook grote schermen zoals bij de voetbalmatchen van de Wereldbeker !

Maria verscheen in 1917 aan 3 herderskinderen, Lucia en haar neefjes Francisco en Jacinta en vroeg hen te bidden voor vrede ( WO I woedde volop. ) Ze maakte zich bekend als ‘ O-L-V van de Rozenkrans ‘ . De neefjes stierven vroeg aan de Spaanse griep. Lucia trad in als kloosterzuster in de Karmel in Coimbra en leefde lang . De kinderen werden al zalig verklaard.

2018-07-22 16.05.30

2018-07-22 18.08.57

Het heiligdom ligt in een park, afgescheiden van de hotels en souvenirwinkels errond. ( anders dan in Lourdes ! ) Er heerst een serene sfeer. Licht; azuurblauwe hemel; moderne, witte gebouwen. Aan de ene kant heb je de witte, klassieke basiliek met het Mariabeeld, aan de andere kant de witte, pure, minimalistische basiliek van de H. Drievuldigheid uit 2007.

2018-07-22 18.07.21

2018-07-22 15.14.01

Aan de kleine kapel op de plaats waar Maria verscheen staat haar beeld in een glazen kast. Mensen maken de rondgang rond het witmarmeren altaar op hun knieën. Om 5 u is er processie met het Heilig Sacrament onder een baldakijn. De priesters die meegaan  hebben een witte parasol tegen de zon! Kaarsen worden  niet individueel  aangestoken maar in een vuurhaard gegooid naast de kapel! Zo kunnen massa’s kaarsen tegelijkertijd geofferd worden… ook nu weerklinken ontroerende liederen door de luidsprekers. Een sopraan en een tenor zingen voor, de menigte  beantwoordt hen.

De pausen die naar Fátima kwamen hebben een standbeeld. Voor Franciscus staat er een groot, rood hart. Hij kwam hier bidden op 13 mei 2017. Bidden gaat hier gemakkelijk. Het geloof recht uit het hart van zovelen stimuleert en inspireert. Voor oma een magneetje gekocht. Vanavond kaarsjesprocessie!

Naar Minde, 17,1 km, 28°

De kruidenier Antoine ( hij praat Frans ) heeft in de keuken de ontbijttafel klaar gezet. Om een heel regiment mee te voeden ! Allerlei soorten brood en koekjes, koffie of thee, melk, een fruitmand, boter, confituur, cornflakes. In de koelkast: fruitsap, yoghurt en kaas. Een pelgrim wordt hier verwend!2018-07-21 07.01.25

2018-07-21 08.28.16

2018-07-21 08.33.26

Om 7.45 u vertrokken . Even pauzeren op het steile onverharde pad. Achter mij ligt het dorp te blaken in de zon. Op de top Chã de Cima staan er 3 gekke, met cement bezette windmolens. De piek waarop de wieken zouden moeten draaien ( er zijn er geen) wijst lichtjes schuin omhoog.  Wandelen op de heuvelkam met weidse uitzichten. Heerlijk! Een herder houdt zijn kudde schapen bijeen met kreten en een fluittoontje. Zijn 2 honden stuiven luid blaffend op mij af maar ze luisteren perfect naar hun baas.  Oef! Wat verder 3 loslopende honden. Driftig tikken met de stokken: ze laten mij toch gerust.

Bomen langs het pad: steeneiken, parasoldennen, hulst, frisgroene struiken en eucalyptussen. Zwaaien met de stokken om vliegen te verjagen. Wat gerust op gezaagde, geschaafde balken naast de weg in Amiais de Baixo. Bijna uitsluitend grindpaden vandaag. Geen andere pelgrims ontmoet, wel enkele fietsers op mountainbikes ( is hier wel nodig met al die keien op het pad). 2018-07-21 10.41.21

De 12de en 13de van de maand zal dat hier wel anders zijn. In 1917 is Maria in Fátima verschenen, telkens op de 13de dag van de maanden mei tot oktober. Nog 30 km naar Fátima!

Een mooie fontein met azulejos aan twee reuze platanen in Monsanto. Prachtig zicht  op het stadje na een serieuze klim. Olijfboomgaarden in de diepte. Voor ons een hoge, groene heuvel met kale plekken. Dat wordt zweten vanmiddag!

Gepicknickt in Covao do Feto. Brood met Spaanse worst. In de plaats van tomaat 2 rijpe vijgen , gekregen van meneer Antoine. Mijn pakje salchichon ibérico waait op de grond, gelukkig op de goede kant van de verpakking. Wat gezocht om de pijlen weer te vinden. Blaffende honden achter tralies, één loopt los.

2018-07-21 14.11.54

2018-07-21 14.42.19

Daarna een rotswand omhoog. Ongelooflijk! Af en toe schaduw en genoeg rotsblokken om even op adem te komen . De wind zorgt voor afkoeling en voor een heerlijke hars- en kruidengeur. Blije verwondering! De kale plekken blijken terrasvormige aanplantingen van olijfbomen te zijn met rotsmuurtjes tussen de niveaus. Gelukkig leg ik vandaag niet veel kilometers af, ik heb tijd om te genieten. Je kan je 360° draaien en alles brengt je in vervoering! De olijfbomen glinsteren zilvergroen in de zon. Een adembenemend rotspad, letterlijk en figuurlijk !

Boven ( ongeveer 200 m gestegen) heb je een machtig panorama over de andere kant met moderne windmolens op de volgende heuvelkam. De elektriciteitsdraden piepen en kraken. Ik stop mijn zonnehoedje stevig weg. De wind loeit!

Even verder een bospad omlaag met heel veel keien. Mijn stokken vaster gedraaid. Goed dat het niet glad ligt. 2018-07-21 15.14.04

In Minde staat de kerkdeur uitnodigend open. Er zijn binnen mooie azulejos. De lichten gaan aan. er hangen witte rozen aan de banken … zaterdagnamiddag 10 voor 4 : een trouwpartij. De bruidegom komt aan in een glinsteren zilveren pak op het achterzitje van een motor met een voetbalsjaal om!. De bruid laat op zich wachten . De jongen steekt een sigaret op. Ha! Daar is ze in een lange, rode jurk.

2018-07-21 16.25.38

2018-07-21 16.46.13

Misschien heb ik te lang getreuzeld op het kerkplein. Geen plaats meer boven de bar Estaminé, dan maar de bombeiros voluntarios, de pompiers dus. Een nieuwe ervaring! Jonge vrijwilligers in uniform tonen mij de immense slaapzaal. Ik krijg een matrasje toegewezen. Douchen in een gemeenschappelijke ruimte met 12 douchekranen. Ik kan de deur dichtdoen, maar niet sluiten. Wassen de pompiers zich met koud of warm water? Spannend . Alles OK. Niemand gezien. Ondertussen is een koppel gearriveerd., zij uit de US en  hij uit Argentinië. Ze hebben vandaag 30 km gestapt vanaf Azoia de Baixo. In Fátima nemen ze de bus naar Tomar en van daar stappen ze verder. Had ik ook kunnen doen. Niet aan gedacht …

Een biertje gedronken in de bar naast  lawaaierige klanten die domino spelen. Samen gaan eten in een restaurantje met de andere pelgrims. Zo’n enthousiaste vrouw! Ze is lerares en kan heel boeiend vertellen. Ze zijn 3 weken op stap geweest in Nepal en doen nu de camino portugués tot Fisterra. De eerste dagen van de camino vielen wel tegen , na de grandioze natuurervaring in  Nepal!!! Hij kent 6 talen, zij 4, wel uitzonderlijk voor een Amerikaanse!  Ze praat ook honderduit over een uitzonderlijke godservaring in Nepal toen ze ineens in de Himalaya de Mount Everest zagen na een hele dag in de mist rond te lopen. Ze verwittigt mij omdat ze soms een nachtmerrie heeft. Ik hoef niet te schrikken als ze het ineens uitschreeuwt ! En ik waarschuw haar dat ik kan snurken !!! Uiteindelijk slapen we met 6 pelgrims bij de bombeiros. Welterusten Enrique en Tonia!

Naar Arneira das Milhariças, 21 km, 27°

Wat langer geslapen. Goed uitgerust. Hoef vandaag maar 21 km te stappen. Bij een yoghurtje afscheid genomen van de Spanjaarden. Cristobal en Irene gaan verder via Tomar; Matias en Joaqui gaan wel naar Fátima , maar ze leggen vandaag 30 km af. Cristobal is verpleger en raadt mij Joaqui’s cortisonezalf aan tegen mijn rode uitslag. Er zijn vannacht geen vlekjes meer bijgekomen. Goed zo! Mocht het erger worden, dan moet ik naar de dokter, want het zijn toch de gevreesde bedwantsen van het arbeiderspension die mij parten spelen.

Vertrokken om 7.15 u . Langs de mercado: veel sla en kolen bij de groenten en het fruit. 2018-07-20 07.34.45Aan de kathedraal zie ik weer de blauwe pijl. Banaan, wat droge koekjes , een theetje. Alles in orde.

Olijfboomgaarden. Geen apotheek in Azoia de Baixo. Veel schaduw van bomen onderweg. Essen, dennen, esdoorn, populieren, steeneiken en kurkeiken. 2018-07-20 10.46.13Een paradijs voor krekels , zo blijkt. Een zonnebloemveld. De bloemen richten zich allemaal op de zon in het zuiden, ik stap noordwaarts.

2018-07-20 11.18.26

2018-07-20 11.23.13

Aan een ruïne een kleurig kraampje vol vlaggen en foto’s. De Belgische vlag hangt er zelfs met de Rode Duivels op. We zijn beroemd tot in de kleinste uithoeken van Portugal! Een oude, verweerde man, Francisco Torres, verkoopt er niets, maar geeft wel een stempel voor een cent. Hij wil graag op de foto en pakt me stevig vast. Dat is een omhelzing die kan tellen , Roland! Nadien een stevige klim op een grindpad. Dat lukt wel met de stokken en … met de aanmoediging van Francisco. Boven verdien ik echt wel een stevige pint. In de middeleeuwen dronken de mensen ook bier in de plaats van water !!! Gevolg: een hazenslaapje!

Een veld watermeloenen , courgettes, rode kolen, paprika’ s. De moestuin van Portugal! 2018-07-20 12.41.44In de dorpjes zijn er lage huisjes zonder verdieping, met een schuin aflopend dak, langer achteraan dan vooraan. Wel veel planten in potten voor de deur. Ook rozerode en witte oleanders, hibiscus, rozengeur en … zonneschijn. Er hangen rode plastic zakken aan de vijgenbomen om de vogels weg te houden.

Om 1.30 u. picknick onder een parasolden aan een grindpad. Handig die extra regenhoes. Ik heb nog 2 abrikozen voor dessert. Zou ik durven? Hmmm … sappig! In Santos staan enkele keuvelende vrouwen in een rij bij een kleine bestelwagen. De boerin verkoopt verse kaasjes, gemaakt van koeien-, schapen- en geitenmelk. Niet te doen om in de rugzak mee te dragen bij zo’n hitte! Wel een draaglijke hitte met een verfrissende bries ( draaglijker dan in België, hoor ik van Roland).

Om 3.30 u aangekomen in Arneiro das Milhariças. Er is logement in de parochiezaal. De kruidenier heeft de sleutel. Oei! Slapen op een canapé ( slechts 2 euro). Met mijn ervaring in het arbeiderspension liever niet. Meneer Antoine ( de kruidenier) biedt ook logies aan in het huis van zijn grootvader dat hij met veel smaak gerestaureerd heeft. Wat een verrassing! Beneden de kruidenierszaak van zijn opa uit de goede, oude tijd, 2018-07-20 18.12.022018-07-20 18.12.14en een ruime, moderne keuken met antieke meubels. Boven plaats voor 6 pelgrims in een kamer met stapelbedden  en 2 kamers voor koppels. Ook nog 2 badkamers, een antieke en een moderne, een zonneterras om de was te drogen, mooie lampetkannen in blauwe standaards met gesteven handdoeken van vroeger met franjes en borduursels. Ik geraak niet uitgekeken. En dat allemaal vooor 12,5 euro + ontbijt.

In het dorp is er geen vaste apotheek, wel een tijdelijke, een bijhuis van een ander dorp. Ze hebben niet de cortisonezalf maar een andere, lichtere versie in een kleinere tube. Dat is meegenomen! Ik vroeg een oud vrouwtje waar de apotheek was, ze kende alleen Portugees en is meegegaan om het te tonen. Ze omhelsde mij net zoals Francisco. Arneiro das Milhariças is een sympathiek dorp. Veel huisjes zijn witgeschilderd met een plint en versieringen in okergeel. 2018-07-20 18.07.20Toen de kruidenier mij de parochiezaal en het huis van zijn opa toonde, had hij zijn winkel even in de steek gelaten. Zijn klanten zaten gewoon te wachten op een paar stoelen tot hij terug kwam! Men heeft hier nog tijd !!!

Op restaurant kan ik kiezen ‘ peisce’ o ‘ carne’ . Ik kies voor vlees . Volgende keuze: ‘ videla?’ Begrijp ik niet. De bazin maakt horens met haar handen en loeit ‘ boe’ . Begrijp ik wel. Het wordt stoverij met spaghetti + sla+ 1/2 l rode wijn. Weer te veel van het goede !