Naar Troyes, 18,2 km , 20° Blauwe lucht met wolken

Om 8.30 vertrokken. Mevrouw Noble had gisterenavond gebeld naar haar collega in Fôret Chenu. Ze telefoneert zo dikwijls om Nederlanders uit de nood te helpen. Ze doet het ook voor ons. Ze steekt hele verhalen af aan de telefoon, maar heeft de gastvrouw nog nooit ontmoet; een televriendin, zeg maar!
Voorbij de kerk van Savières, de Seine over en weer langs het kanaal. Vogelgekwetter. Zonlicht gefilterd door het bladerdek … Zaterdagmorgen: hengelaars aan beide oevers, de graskant voor de wandelaars en het geasfalteerde weggetje voor de fietsers aan de overkant. Waterhoentjes lopen over blaren van de waterlelies.
In Barberey-Saint-Sulpice is deze ‘ voie verte’ verlengd in 2015 . Door het bos, over de pont-canal, onder de autosnelweg, langs volkstuintjes. We picknicken om 13 u dichtbij de St Pieter en St-Pauluskathedraal met 1 toren, niet met zicht op … De honger was te groot!
Aan de portalen aan de buitenkant zijn bijna alle beelden vernietigd met de revolutie. Binnen, ongelooflijk mooie glasramen, nog de originele! Adembenemend!
Wat zoeken naar ons logeeradres in het voormalige seminarie: Notre Dame en l’ Isle. Om 14.30 u zijn we verlost van onze rugzakken.
Een toffe wandeling door de stad met ‘ de duizend kleuren ‘ : veel vakwerkhuizen in roze, groen, geel, oker, houtskoolrood … Enkele huizen zijn versierd met kleurige fietsen aan de gevels, een allusie op de Tour de France die hier aankwam begin juli.
Zaterdagnamiddag: gezellige drukte in de winkelstraten, met veel bars , veel toeristen, en smalle middeleeuwse steegjes. Ook buiten het commerciële circuit wacht er aan elke hoek een verrassing. Vakwerkhuizen alom. De oudste kerk van de stad, Ste Madeleine heeft een uniek kunstwerk uit de 16de eeuw, een stenen koorafsluiting: kantwerk in steen !
Op het stadhuis van Troyes staat de oorspronkelijke leuze van de Franse Revolutie :” unité indivisible de la Republique : liberté, égalité, fraternité ou la mort!”
Om 18 u een ingetogen moment: vespers in de kathedraal.
‘S Avonds felle regenbuien. Ik proef nog de plaatselijke specialiteit: andouillette de Troyes. Het lijkt op een dikke worst met gearomatiseerde varkensingewanden in chablis of champagne gemarineerd… En toch lekker, geloof me !

Naar Savières , 27° , helderblauwe hemel met schapenwolkjes, 23 km

De man zaliger van onze gastvrouw viste op beekforel en snoek in de Aube. Nog een fotootje van Mevrouw Finot ( in rode kamerjas) en mij bij de St-Jakobsschelp aan haar voorgevel.
Vertrokken om 8.30 u . Langs een beekje naar Bagneux. Kort de D5 op. Een landbouwer besproeit zijn aardappelveld. We zijn net niet nat. In de verte zien we nog 2 sproeiers aan het werk! Goed teken voor ons? Dan is de voorspelde regen voor morgen!
Een enorme cannabisplantage links, zo maar langs de openbare weg !?! Vreemd ! In Clesle wacht ons nog een verrassing. Ooit was een van de graven van Anglure op kruistocht gevangen genomen door de sultan Saladin. Volgens de legende werd hij vrijgelaten op 3 voorwaarden. De naam ‘Saladin’ moest hij toevoegen aan zijn eigen titels; op zijn wapenschild moest er een halve maan staan en hij mosqt ook zorgen voor een gebedshuis voor Mohammed. Zodoende heeft de kerk van Clesle een unieke toren opzij met een oosters aandoende koepel. Alle voorwaarden vervuld! En fotogeniek ook !
Daarna wandelen we de rest van de dag langs het kanaal van ‘ La Haute Seine’ ( sedert 2003 niet meer bevaren). Toeristen kunnen wel rustig wandelen of fietsen langs de oevers. Kruidige geur, ook valeriaan. Opletten voor de distels ! Het is gemakkelijker stappen tussen de rijen suikerbieten naast de berm. De planten verderop zijn blijkbaar besproeid, maar de sproeier reikte niet ver genoeg. Sukkelaartjes van planten, net goed voor ons.
Wat verder een lekker, beschaduwd pad onder de bomen tot MérysurSeine. We picknicken in de enige bar die nog overgebleven is bij de ‘ Saigon Chtis’ met een Chinees biertje.
Na de middag langs het kanaal recht naar het zuiden. De zon zit pal boven ons hoofd ! Bomen aan weerszijden: veel populieren, waterwilg, es, ook hier en daar hagebeuk, eik en esdoorn. Een herfstwandeling hier zal ook wel zijn charmes hebben!
In het water veel gele plomp en zuurstofplanten. Af ertoe een bank om onze benen te strekken! Nootjespauze aan de derde sluis. We slaan een praatje met de mannen die het kanaal onderhouden. Ze hebben niet zo lang geleden het gras op het pad gemaaid. Goed zo ! Met de hitte onlangs was er niet genoeg zuurstof in het water en kwamen er dode snoeken bovendrijven van 1 meter lang !
Aan de kruising van het kanaal met het riviertje Melda ( een kunstwerk want het ondiepe kanaal loopt boven de rivier ) komt Olivier op zijn passen terug om ons een korter weggetje te tonen naar de gîte rural. 3 km gespaard! En … Olivier trakteert ons en de gastvrouw ( 81) met champagne. Mevrouw Finot van gisteren is er 82, dat zouden we onze beide gastvrouwen nooit aangeven. Zo’n 70 hadden we hen geschat ! Krasse dames! Bravo! Mevrouw Noble telefoneert nog voor ons verblijf in Fôret Chenu overmorgen. Dat doet ze voor veel Hollandse pelgrims ook. Un grand merci! Zo hartelijk worden de pelgrims hier ontvangen !

Naar Anglure, 22,8 km, 30° , bewolkt met opklaringen.

Gisterenavond was ik aan het internetten aan de receptie, toen Soeur Anne-Françoise het bed klaarmaakte voor haar trouwe hond Joyeux. Hij slaapt op een lakentje in de fauteuil. Hij is de bewaker van het tehuis, maar is superlief voor de oudjes en voor de pelgrims.
Om 8.30 u vertrokken. Nog een fotootje van de zuster en van Jacques en Eline, want zij stappen meer kilometers vandaag. Bon chemin, les hollandais!
Inkopen gedaan. Weer op de plaatselijke GR van Thibaud de Champagne. We lopen door een immense appelboomgaard in Vindey. Een kegelvormige waterput ‘ La Bouteille’ markeert er de grens tussen de Champagne crayeuse ( met krijtgrond) en de Brie champenoise. De grond was er enkel geschikt voor schapenweiden, maar door de moderne landbouwtechnieken is de streek nu een van de graanschuren van Frankrijk geworden !
Aan de onbewaakte overweg zien we de allerlaatste wijngaarden op de helling. Net voor Saudoy is er nog een appelboomgaard, overspannen met fijne netten tegen de hagel. Ze verkopen er appelen, cider, bruisend appelsap, appellikeur, appeltaart …
Een stevige wind verjaagt de donkere wolken. Een groot stuk van de dag wandelen we op een breed graspad naast een in onbruik geraakte spoorlijn. Aan de horizon de imposante kerk van Barbonne-Fayel, ooit een vestiging van de Tempeliers.
Stoppelvelden, heuvelrug na heuvelrug. Een gezonde boerengeur ! Ook luzerne en suikerbieten. De uitzondering: een klein perceel braakliggende grond, geel van de raketsla. Kleurenrijkdom in de spoorwegbrug er’: geel ( akkerhoningklaver, St-Janskruid), mauve-lila ( zandblauwtje, zwart knoopkruid, marjolein, vogelwikke ), wit ( wilde peen, kleine berenklauw ).
Ik word moe, mijn medepelgrim heeft honger. Bij gebrek aan beter: déjeuner sur l’ herbe. Eerst de dazen wegslaan !!! Een kleine tegenslag: de veiligheid van mijn Opinelmes springt weg in het lange gras. Als we rechtkrabbelen na de picknick valt ons oog erop. Gelukkig!
Nog 3 km naar Anglure langs de D 350. De zon komt erdoor: geur van hete asfalt ! Graansilo’s van de landbouwcoöperatieve. We stappen Anglure binnen en een auto toetert. Het is onze gastvrouw van pèlerins à domicile die boodschappen deed in het stadje. Zo hoeven we niet te zoeken vandaag.
In de kamer slaapt nog een Belgische pelgrim: Olivier uit Dinant. Ook morgenavond logen we bij dezelfde gastvrouw. En Olivier herstelt mijn Opinelmes in een wip !
Nog een avondwandeling langs de Aube. Er is een oude molen op een afdammingskanaal. Hij heeft gewerkt tot de jaren ’50 : graan malen en hout zagen voor de bouwsector in Parijs! Veel vissen gezien in het ondiepe water. Leuk !

Naar Sézanne, 21,5 km, 33° , onweerachtig.

Kamer opgeruimd. ” Laat hem achter alsof je je beste vriendin wil verwelkomen “, zo staat het er in het Engels en in het Nederlands.
” Vraag en ge zult krijgen”. Volgens dit motto hadden ze voor ons de vroegmis om 7 u gepland. Tijdens de mis geeft de priester uitleg over de brandglasramen: de boom van Jesse met de afstamming van de koningen van Juda en opzij de afbeelding van Mozes naar aanleiding van de lezing van het brandend braambos ( de opdracht van Mozes) ; en de kindsheid van Jezus omdat 19/7 een feestdag is van St-Jozef: de geboorte in de stal, de opdracht in de tempel en de vlucht naar Egypte. Daarna de lauden met gezongen psalmen. Soeur Claire zingt prachtig , maar met de gasten erbij die op bezinning komen wordt het een kakofonie van stemmen. Maar alleen de boodschap telt: ‘Dieu est tendresse et pitié ‘ ( God is teder en meevoelend).
Uiteindelijk pas vertrokken om 5 voor 9. Al snel weer op het parcours van de jakobsroute. Toch weer wijngaarden bij Baye. Aan het kerkje van St-Prix volgen we de plaatselijke GR van de beroemde Thibaud de Champagne. Zijn moeder was koningin van Navarra, hij graaf van Champagne. Heel lang waren Navarra en Champagne onder één vorst verenigd in de 13de eeuw. We zigzaggen mee met de rand van het bos. Omgewoelde en bemeste akkers wachten op de regen. Helderblauwe bloempjes van de wilde cichorei in het droge gras. Het is broeierig warm. Een windje brengt tijdelijk soelaas.
Net voor Soizy is er een soldatenkerkhof met gevallenen in de slag van de Marne ( 1914) .
Geen café in Chapton … er vallen een paar druppels regen. Meteen is er de geur van bloeiende luzerne, beter dan die van kool aan het koolzaadveld daarstraks. Een kleurenweelde: grijsbruin ( koolzaad), paars ( luzerne), goudbruin ( graan). Een maaidorser met een stofwolk achter zich tegen het donkergroene bos aan de einder. Waar het gras niet gemaaid is op het brede pad zwiept het droge hooi tegen onze blote benen.
Ook geen bar in Lachy. We vinden een lavoir aan een bruggetje over een beek ‘ le Grand Morin’ . Geschikt om te picknicken met zeer oud ( van eergisteren) en oud brood ( van gisteren) . Het smaakt: pain complet bewaart vrij goed. We hebben elk nog een hardgekookt eitje en wat kaas. Nadien kunnen we onze handen wassen in het frisse water.
De GR maakt een ommetjes op de plek waar ooit het kasteel van Thibaud de Champagne stond. Alleen de slotgracht is er nog van over. Weer door de velden . Regenjas aan, regenjas uit. Om te stikken ! Diepblauwe korenbloemen in de berm.
De hele tijd geen telefoonbereik gehad in het bos. Aan een pyloon kunnen we wel reserveren voor morgen.
We belanden weer in champagnewijngaarden bij Sézanne. De autosnelweg onder. Vandaag slapen we in de Foyer de François de Sales, een bejaardentehuis waar pelgrims welkom zijn . Een vriendelijke non verwelkomt ons met haar klassiek grapje (we zijn Belgen) : ‘ Leffe-toi et marche ‘ . Jacques en Elien zijn hier ook. Zij hebben geen boekje mee als gids, wel een gps-track op de smartphone en foto’s van de logeeradressen. Zo konden ze besparen op het gewicht van de rugzak. Slim van hen !

Naar Baye, 30 km, 33°

Mijn medepelgrim had een lumineus idee gisterenavond. Ons gidsje heeft 3 delen: een wegbeschrijving, de logementen en de kaartjes. Het is onhandig om telkens het boekje uit mijn plastic hanger te halen om de kaartjes te raadplegen. Eerste werk vanmorgen: we snijden het gidsje in 2, ik draag de wegbeschrijvingen en de logeeradressen en hij de kaartjes.
Rond 8 u vertrokken. Bijna onze stokken vergeten ! Al meteen een kuitenbijter naar het kerkje van Chavot, hoog en droog tussen de wijngaarden. Geen huis te bespeuren. Even verder een een machtig uitzicht op de wijngaarden en 4 dorpjes in de vallei. We wandelen aan de rand van het bos.
In Morangis struikel ik in de afdaling en rol over mijn rugzak. Gelukkig op het voetpad. Niet erg. Mijn isoleerfles voor water is niet stuk, ik heb geen schaafwonden, alleen een blauwe plek op de palm van mijn hand. Gezwind weer verder. We missen een afslag, en oriënteren ons nu uitsluitend op de kaart. Zo zien we een champagneboer zijn perceel snoeien met een tractor. Het gebeurt dus niet altijd met de hand!
Een schietgebedje tot St-Jakob en al gauw zien we weer de geel-blauwe streepjes van de Via Campaniensis.
Een heel lang bospad nu. In de lente is het hier vaak erg vochtig. Nu liggen er hier en daar plassen en in de omgewoelde modder zijn er sporen van everzwijnen. Waar het gras korter is liggen er zelfs maïskorrels om ze te lokken. Paddestoelen: vliegenzwammen en eekhoorntjesbrood? Het gras is nu weer langer. Geritsel in het struikgewas. Een dier schrikt op. Ik zie een roestbruine vlek tussen de bomen verdwijnen. Geen wild varken, oef !
Voorbij het meer van La Grande Folie. Even langs de D 38, richting Montmort-Lucy. Hé , net na het bos zien we geen wijngaarden meer. Het is inderdaad wel een zeer beperkt gebied ! Op 3 dagen waren we erdoor gewandeld !
Weer weiden met witte koeien. We komen langs de vrij grote kerk van Montfort en het renaissancekasteel. We eten er een menu du jour en ik trakteer met champagne. 18 juli is mijn huwelijksverjaardag. Santé, Roland! Drink er ook eentje op ! Wij maken dat wel weer goed in uitgesteld relais !
Vanmiddag weer door de velden op een onverhard pad bedekt met strohalmen. Stoppelvelden hectare na hectare. Haver en tarwe worden geoogst. Bosjes aan de einder, dus af en toe schaduw !
Appelpauze op een omgevallen boom. Om kwart over 6 aangekomen in de Foyer de Charité van Baye. Dat zijn 2 priesters en 12 leken: mannen en vrouwen, die ongetrouwd in gemeenschap leven en alles delen zoals de eerste christenen, volgens de spiritualiteit van hun stichtster Marthe Robin. Ze wonen op het domein van het oude kasteel van Baye, een prachtige site die noodt tot rust en bezinning.
er is nog een stille aanbidding in de mooie kapel St-Alpin met 13de -eeuwse glasramen. Daarna een gemeenschappelijk avondmaal. We ontmoeten andere pelgrims, 2 Nederlanders Jacques en Elien, die uit Rotterdam vertrokken. Zij starten voor dag en dauw en hebben hun tentje mee. We slapen in een soort kloostercellen, vrouwen op de 4de verdieping, mannen op de 3de verdieping. Koppels mogen samen slapen. Vroeg opstaan morgen, ze hebben de mis vervroegd tot 7 u, omdat wij toch niet te laat willen vertrekken. Wel te rusten, Rollie!

Naar Moussy via Les Haies – Germaine. 20,8 km. 29°

Om 9.33 u pas hebben we een trein terug naar Les Haies – Germaine. Kaartjes geschreven en gepost ondertussen.
Om kwart voor 10 vertrokken. Bewolkt met opklaringen. Het vleermuisje in de lavoir heeft een andere slaapplaats opgezocht vandaag.
Onmiddellijk het bos in. Geen herkenningstekens, wel een duidelijke beschrijving in ons boekje. Het stadhuis van Germaine is inderdaad origineel versierd met lakens, handdoeken en grote pentekeningen van wasvrouwen met mutsjes op. In de lavoir hangen kapstokken met vrouwenblouses, schorten, kanten onderrokken en lange onderbroeken. De onderrokken zijn gemonteerd op een hoepelvormig geraamte om ze volume te geven. De figuren dansen vrolijk in de wind ! Leuk !!
We zien 30 meter voor ons een hert het bos uitspringen en de weg oversteken. Teken van leven ! Heerlijke harsgeur !
Als we het bos uitkomen zit er een dametje de krant te lezen in haar tuin. Ze roept ons toe: ” Vous allez à Compostèle? Alors, bon chemin et priez pour moi !”
In Bellevue nootjespauze ( Roland heeft walnoten gekraakt voor ik vertrok ) met zicht op de wijngaarden van Epernay. Er is een panoramabord van het merk Mercier.
Nog even het bos in. De vogeltjes proberen boven het autogeraas uit te kwetteren, we gaan onder de autoweg door. Er zijn naambordje bij de bomen, te veel om bij te houden. Wel een zéér gemengd loofbos !
In het klooster van Hautvillers heeft in de 17de eeuw een monnik, Dom Pérignon, keldermeester en econoom van de abdij, de méthode champenoise uitgevonden met de 2de gisting op fles. Zijn grafsteen ligt in de abdijkerk. Toeristen nemen selfies voor het portaal van de kerk.
Wij picknicken met een fris pintje in het café van Hautvillers. Dat doet deugd ! Veel huizen n het dorp hebben eigen uithangborden zoals in de middeleeuwen de gewoonte was: een wijnpers, een wijnton, een postduif aan de PTT, een draaimolentje met een jongen en een meisje aan de lagere school …
Hogerop hebben we een prachtig uitzicht op de vallei van de Marne. We belanden te midden van de wijngaarden. De wijnstokken staan op rijen, soms horizontaal, soms in een andere richting, afhankelijk van de helling van het golvende terrein. Zo vormen ze een grillig patroon, heel schilderachtig met verschillende nuances groen in de zon of in de schaduw van de wolken. Champagneboeren en – boerinnen sproeien en snoeien in hun velden: sproeien met de tractor, snoeien met de hand. Het gaat vliegensvlug: knip, knip, knip …
We dalen de ‘ Côte des Blancs’ af naar Cumières. Het dorp heeft bomen, hagen en hekjes versierd met gele en blauwe plastic bloemen, net de kleuren van de Via Campaniensis ( geel- blauwe streepjes) . De Marne over . In de vallei zijn er weer gewone cultuurgewassen. Oogsttijd …
Oei! Wij klimmen weer de hoogte in. De wijngaarden liggen in volle zon. Geen schaduw ! Goed voor de wijnstokken, maar voor de eenzame pelgrims die de ‘chemin de ceinture’ rond Epernay op moeten, is het zuchten ! Snikheet! 29° !
“Tout droit” , raden de champagneboeren ons aan, maar we zigzaggen maar tussen de wijngaarden… Een fotootje van het domein ‘ la Marquetterie’, eigendom van de familie Taittinger ( champagnemerk) in Pierry.
Om 17.30 u arriveren we eindelijk in ons hotelletje in Moussy. We hebben onze rust meer dan verdiend !

Naar Epernay via Germaine- Les Haies, 18 km

Vanmorgen werkt de wifi in Maison St Sixte, gisterenavond niet.
Bewolkt, 21 ° in Reims. Zondagochtend: heel, heel rustig. Brood gekocht en het kaartje voor oma in het WZC van Oudenaarde gepost.
Lang gelopen ( 3,5 km ) langs het kanaal dat de Aisne met de Marne verbindt. Veel joggers, fietsers, wandelaars met en zonder honden. 3 sluizen op dit stuk. We passeren het bord: ‘Nog 2400 km naar Santiago’. In Reims scheiden zich de wegen naar Compostela en naar Rome ( = de Via Francigena van Canterbury naar Rome ). Dappere pelgrims die die afstanden in 1 keer afleggen ! Chapeau !
Daarna eventjes gewandeld langs het riviertje ‘ La Vesle’ en dan moeten we door grote winkelcomplexen aan de rand van Reims en over autosnelwegen.

Ha! De eerste wijngaard ! In Trois Puits woont de ene champagneboer na de andere. Een boer komt aangereden met een kleine tractor met hoge, smalle banden. Zo kan hij tussen de rijen wijnstokken rijden. Hij ontvouwt 2 stangen  en … sproeien maar! ( een heleboel rijen per keer).

In Montbré steekt de kerktoren af tegen de blauwe lucht. Het wordt warmer. Door de wijngaarden naar het bloemendorp Rilly-la-Montagne. We picknicken aan de kerk met veel water en … een coupe champagne ( 10 cl, een klein glaasje: lekker , maar duur. ) Niet voor alle dagen !

Ter hoogte van een oude, houten pers met bloembakken errond gaan we het bos in van La Montagne de Reims. Inderdaad, een forse klim eerst, daarna een brede dienstweg die langzamer stijgt door ‘ La fôret du Chène à la Vierge’. Overlangs liggen er gevelde bomen, reusachtige eikenstammen. We stappen meer dan een uur door dit woud. Welgekomen schaduw in de middaghitte. Oef!

Om 15.25 u zijn we aan Les Haies, het stationnetje van Germaine. Nog meer dan anderhalf uur voor we er het treintje kunnen nemen naar Epernay. Die noodoplossing had men ons voorgesteld in de kathedraal van Reims, omdat de gîte in Germaine volzet was. We vindén een plekje in de schaduw in de oude wasplaats ( lavoir) van het dorp. Er hangen voiles, een kanten combinaison, een muskietennet om de ruimte te versieren. In Germaine zijn de lavoirs nog mooier versierd, vertelt een gebocheld vrouwtje. De tule gordijnen wiegen lichtjes in de bries. Lieflijk ! Ook een mot hangt te genieten van het windje. Vlakbij de bank waar wij zitten hangt een mini vleermuisje te rusten zoals wij. Het schrikt als ik mijn plastic hanger opentrek met het boekje van de Via Campaniensis. We hebben tot nu toe nog geen andere pelgrims ontmoet, maar de gastheren en – vrouwen zijn super behulpzaam en veel mensen onderweg hebben tijd voor een praatje. La douche France !

Om 17.09 sporen we naar Epernay. We slapen in een hotelletje vlak aan het station. Het is de bedoeling morgenvroeg weer te keren tot Les Haies om de tocht verder te zetten.

Het stadhuis van Epernay ligt in een park met veel bloemperken . Aan de achterkant het gedenkteken voor de oorlogsslachtoffers. Lange lijsten gevallenen in de slag bij de Marne en ook in Verdun ( en dat voor een stadje met 4000 inwoners!)

We wandelen de Avenue de Champagne af. Grote merken ( Moët et Chandon, Perrier-Jouët, Mercier, De Castellane ) in imponerende herenhuizen oftewel kasteeltjes ! En wat niet zichtbaar is zijn de 120 km lange galerijen diep in de krijtgrond waar de champagne ligt te rijpen aan een constante temperatuur en vochtigheid. Het heeft Epernay geen windeieren gelegd!